Anaalklieren bij hond en kat: functie, problemen en wat te doen
Veel honden- en kattenbezitters maken er wel eens kennis mee: het beruchte “sleetje rijden” (over de grond schuren met de billen), overmatig likken aan de anus of een plotselinge vieze geur. Dit wordt meestal veroorzaakt door problemen met de anaalklieren (anaalzakjes). Hieronder lees je wat er precies aan de hand is en hoe voeding een belangrijke rol kan spelen bij de oplossing.
Wat doen anaalklieren eigenlijk?
Anaalklieren zijn twee kleine zakjes aan weerszijden van de anus. Ze produceren een sterk ruikende, vettige vloeistof die dient als ‘geurvlag’ voor territorium en communicatie met andere dieren. Normaal gesproken worden deze klieren automatisch leeggedrukt tijdens het poepen, doordat een stevige, compacte keutel er voldoende druk op uitoefent.De anaalklieren produceren een sterk ruikende vloeistof. Deze geurstof speelt een rol bij:
- communicatie tussen honden onderling en katten onderling
- herkenning
- territoriumafbakening
Waarom ontstaan er problemen met de anaalklieren?
Problemen ontstaan wanneer de anaalklieren niet goed worden geleegd. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij:
- te zachte of wisselende ontlasting
- chronische darmproblemen
- overgewicht
- een afwijkende stand van de anaalklieren
- sommige honden nemen niet de tijd om rustig te ontlasten, waardoor de anaalklieren onvoldoende worden geleegd
Hoewel te zachte ontlasting de meest voorkomende boosdoener is, zijn de andere genoemde factoren eveneens bewezen oorzaken voor het niet goed legen van de anaalklieren.
- Het probleem met de anaalklieren ontstaat meestal wanneer de ontlasting te zacht of te dun is. Er is dan onvoldoende druk, waardoor de vloeistof zich ophoopt, indikt en verstopt raakt. Dit leidt tot irritatie, jeuk, pijn en soms zelfs ontsteking of abces en de hond daardoor gaat "sleetje rijden". Hoewel het vaker voorkomt bij honden, kunnen katten er ook last van hebben.
- Chronische darmproblemen: Aandoeningen zoals IBD (inflammatory bowel disease) of voedselallergieën zorgen niet alleen voor wisselende ontlasting, maar veroorzaken ook lokale zwelling en irritatie in de darmwand en rond de anus. Hierdoor kunnen de nauwe afvoerbuisjes van de klieren direct verstopt raken. Hierbij raden we voeding te kiezen die zo min mogelijk (allergische) reacties veroorzaakt. Zowel bij de hond als kat adviseren we hypoallergene of graan- en glutenvrije voeding en probiotica ter ondersteuning van de darmproblemen.
- Overgewicht: Honden en katten met obesitas hebben extra vetweefsel rond de anus. Dit vet dempt de mechanische druk van de ontlasting, waardoor de klieren minder effectief worden leeggedrukt. Bij overgewicht van de hond adviseren we Weight Control en Bio Chicken voeding en bij de kat Control voeding.
- Afwijkende stand van de anaalklieren: Soms liggen de klieren anatomisch gezien te diep of onder een verkeerde hoek. Zelfs bij een perfect stevige drol kan de ontlasting dan niet de juiste druk uitoefenen om de vloeistof naar buiten te persen.
- Haastig ontlasten (gedrag): Wanneer een hond gestrest is, snel afgeleid raakt of door de baas wordt opgejaagd, spant hij de sluitspier niet correct of lang genoeg aan. Dit verstoort het volledige fysiologische proces van het legen van de klieren.
Aanvullende oorzaken
- Te harde ontlasting: Bij extreme constipatie kan de anus zo hard verkrampen dat de openingen van de anaalklieren juist worden dichtgeklemd.
- Te vaak preventief handmatig legen: Het onnodig laten uitknijpen van de klieren door bijvoorbeeld een trimmer stimuleert juist extra productie van vloeistof en kan littekenweefsel veroorzaken.
WIST U DAT: In de Nederlandse dierenartsenpraktijk 5% van de honden die op het spreekuur komen een probleem heeft met de anaalklieren. Onderzoek leert nu dat van de honden met anaalklierproblemen 60% een all-meat voeding kreeg. All-meat wil zeggen alleen vlees als voeding en dus geen ruwe celstof.
Blijvende klachten
Bij de bovengenoemde symptomen onderzoekt de dierenarts de anaalklieren, inclusief de inhoud, en controleert deze op vlooien of vlooienallergieën, aangezien deze vergelijkbare klachten veroorzaken. Indien nodig worden de anaalklieren direct door de dierenarts geleegd.Wanneer er sprake is van een ernstige ontsteking of een abces, moet de dierenarts de anaalklieren openen en grondig spoelen. Omdat dit erg pijnlijk kan zijn, gebeurt dit vaak onder een lichte roes (sedatie). Daarna krijgt uw huisdier een antibioticakuur en ontstekingsremmers mee naar huis.
Blijven de klachten ondanks deze behandelingen steeds snel terugkeren? Dan kan het operatief verwijderen van de anaalklieren een permanente oplossing zijn. Omdat deze chirurgische ingreep vlak bij de sluitspier plaatsvindt, bestaat er een heel klein risico (minder dan 5%) dat het dier na de operatie de ontlasting niet meer goed kan ophouden.Voeding als natuurlijke oplossing
Gelukkig kun je met de juiste voeding veel problemen voorkomen of verminderen. Drie belangrijke opties zijn extra vezels, probiotica en kaoliniet.1. Meer vezels voor natuurlijke lediging
Vezels absorberen vocht in de darmen en zorgen voor een grotere, stevigere ontlasting. Dit geeft precies de druk die nodig is om de anaalklieren goed leeg te persen. Een goede optie is vezelrijke voeding. Voor de hond adviseren we onze Weight Control en Bio Chicken vanwege een hoog ruwe celstof gehalte van 10% en 7%. Beide voedingen bevatten ook bietenpulp. Bietenpulp bevat een evenwichtige mix van oplosbare, fermenteerbare vezels (voornamelijk pectine) en onoplosbare vezels. Voor de kat adviseren we Control kat en Sensitive kat. Men kan ook extra psylliumvezels (vlozaad) toevoegen. Psylliumvezels (vlozaad) zijn ook aanwezig in onze anti-haarbal tabletten voor de kat en probiotica tabletten voor hond en kat. Dit is vaak een simpele en effectieve oplossing.
2. Probiotica voor een gezonde darmflora
Probiotica brengen de darmbacteriën in balans, waardoor de ontlasting consistenter wordt en chronisch zachte ontlasting afneemt. Bovendien versterken ze het immuunsysteem, wat helpt om ontstekingen in de anaalzakjes sneller te bestrijden. De combinatie van vezels én probiotica werkt vaak het best. Er bestaan speciale supplementen die beide bevatten, zoals onze unieke BF®Probiotica tabletten die geschikt zijn voor kat en hond.
3. Natuurlijke 3in1 koekjes met kaoliniet
Omdat anaalklierproblemen vaak ontstaan door te zachte ontlasting (waardoor de klieren onvoldoende leeggedrukt worden), kan een stevigere keutel indirect helpen. Stevigere ontlasting betekent een betere natuurlijke lediging van de anaalklieren. De 3in1 Gras & Poep koekjes voor de hond bevatten onder andere kaoliniet (een natuurlijke klei) en andere functionele ingrediënten. Kaoliniet heeft een aantal gunstige eigenschappen:
Omdat anaalklierproblemen vaak ontstaan door te zachte ontlasting (waardoor de klieren onvoldoende leeggedrukt worden), kan een stevigere keutel indirect helpen. Stevigere ontlasting betekent een betere natuurlijke lediging van de anaalklieren. De 3in1 Gras & Poep koekjes voor de hond bevatten onder andere kaoliniet (een natuurlijke klei) en andere functionele ingrediënten. Kaoliniet heeft een aantal gunstige eigenschappen:
- Het bindt overtollig vocht en toxines in de darmen.
- Het helpt de ontlasting steviger en consistenter te maken.
- Het ondersteunt een normale spijsvertering en kan gras- en poepeten verminderen.
TIP: De 3in1 Gras & Poep koekjes met kaoliniet zijn ook handig voor onderweg (vakantie of uitstapjes). Deze ondersteunen de spijsvertering, helpen de maag rustig te houden tijdens het rijden en zorgen bij vakantiestress voor een stevige ontlasting van uw hond.
Wanneer naar de dierenarts?
- Regelmatig sleetje rijden of likken
- Vieze geur of zwelling bij de anus
- Bloed of pus
- Veranderd gedrag (pijn bij poepen)
Samenvattend
Verstopte anaalklieren en anaalklierontsteking bij honden en katten zijn vervelend, maar vaak goed te voorkomen met de juiste aanpak. Stevige ontlasting, een gezonde darmflora en gerichte ondersteuning vormen de basis. Bij terugkerende problemen is het verstandig om de klieren te laten controleren en eventueel te legen. Voeding alleen lost niet altijd alles op, maar zorgt vaak wel voor een uitstekende ondersteuning en preventie.Voor meer informatie mail: info@bfpetfood.nl of maak gebruik van de contactpagina.
